Sanlibo’t Isang Gabi ng Aliw

Salin ng Tales from A Thousand and One Nights.
Salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo.

Pambungad

May nagsalaysay—ngunit ang Allah ang tanging marunong at nakaaalam sa lahat—na noong unang panahon ay namuhay sa mga lupain ng India at China ang hari ng Sassanid na nanguna sa malalaking hubok at may napakaraming kortesano, tagasunod, at alipin. Nag-iwan siya ng magkapatid na lalaki—na kapuwa nakilala sa kanilang husay sa pangangabayo—lalo ang nakatatanda, na nagmana sa kaharian ng kaniyang ama at pinamahalaan yaon nang makatarungan at kaya minahal siya ng kaniyang nasasakupan. Tinawag siyang Haring Shariyar. Ang kaniyang nakababatang kapatid ay pinangalanang Shahzaman at naging hari ng Samarkand.

Nagpatuloy na namahala sa kani-kaniyang kaharian ang magkapatid, at makalipas ang dalawampung taon ay nadama ni Haring Shariyar na mangulila sa kaniyang nakababatang kapatid. Inutusan niya ang kaniyang Vizir na magtungo sa Samarkand at imbitahin sa kaniyang korte si Shahzaman.

Mabilis na naghanda ang Vizir sa kaniyang misyon at naglakbay nang maraming araw at gabi palagos sa mga disyerto at kagubatan hanggang makarating sa lungsod ni Shahzaman, at tinanggap naman ang kaniyang pagdating. Ipinaabot ng sugo ang pagbati ni Haring Shahriyar, at ipinabatid kay Shahzaman ang hiling ng kaniyang panginoon na makita siya. Labis na natuwa si Haring Shahzaman na madalaw ang kaniyang kapatid. Naghanda siya na lisanin ang kaniyang kaharian, at ipinabunsod ang mga tent, kamelyo, múlo, alipin, at alalay. Pagkaraan ay itinalaga niya ang kaniyang Vizir bilang diputado, sakâ lumisan pakaharian ng kaniyang kuya.

Nagkataon naman na noong hatinggabi ay náalaála niya ang handog  na naiwan niya sa palasyo. Nagbalik doon si Shahzaman nang walang pasabi, at pagkapasok sa kaniyang mga pribadong silid ay natagpuan ang kaniyang asawang nakahiga sa sopa at nasa bisig ng isang aliping Itim. Nagdilim ang paningin ni Shahzaman, at naisip: ‘Kung ito ay nagaganap nang halos hindi pa ako nakalalabas sa aking lungsod, ano pa ang gagawin ng taksil na babaeng ito kapag ay ako nasa malayo?’ Binunot niya ang kaniyang espada at pinaslang ang dalawang nakahiga sa sopa. Mabilis niyang hinarap ang kaniyang mga alalay, nag-utos para sa kaniyang pag-alis, at naglakbay hanggang marating ang kabisera ng kapatid.

Nalugod si Shahriyar sa balitang paparating na ang kaniyang kapatid, at lumabas para harapin siya. Niyakap niya ang bisita at tinanggap sa nagpipistang lungsod. Ngunit habang abala si Shahriyar na aliwin ang kaniyang kapatid, si Shahzaman— na bagabag sa pagtataksil ng asawa—ay maputla at nanlulumo. Naramdaman ni Shahriyar ang pighati ng kapatid at hindi na umimik, at inisip na baká nababagabag lámang si Shahzaman sa mga pangyayari sa sariling kaharian. “Makalipas ang ilang araw, winika ni Shahriyar sa kapatid: ‘Napansin kong maputla ka’t balisâ.’ Sumagot si Shahzaman: ‘Nababagabag ako’t mabigat ang loob.’ Ngunit hindi niya ibinunyag ang pagtataksil ng asawa. Pagkaraan ay inimbitahan ni Shahriyar ang kaniyang kapatid mangaso, umasa na ang gayong gawain ay makapapawi ng lungkot. Tumanggi si Shahzaman, at mag-isang nangaso si Shahriyar.

Nang umupo si Shahzaman sa isa sa mga bintana na katatanawan ng hardin ng Hari, nakita niyang nagbukás ang pinto ng palasyo, at naglandas ang may dalawampung babaeng alipin at dalawampung Negro. Naroon sa gitna nila ang reynang napakaganda ng kaniyang kuya. Dumako sila sa puwente, at naghubad lahat, sakâ umupo sa damuhan. Sumigaw ang kabiyak ng Hari: ‘Mass’ood, lumabas ka!’ at pagdaka’y lumitaw ang isang aliping Itim, at kinubabaw siya matapos siyang sibasibin ng yakap at halik. Gayundin ang ginawa ng mga Negro sa mga aliping babae, at nagpakasaya silang lahat hanggang gumabi.

Nang masilayan ni Shahzaman ang tagpo’y naisip niya: ‘Kay Allah, ang aking kamalasan ay nakapagaan kung ihahambing dito!’ Hindi na siya nalungkot pa, at kumain at uminom matapos ang mahabang pangingilin.

Nang magbalik si Shahriyar mula sa pangangaso ay nagulat siyang makita ang kapatid na napanumbalik ang kasiyahan at sigla. ‘Ano ang nangyari, kapatid,’ tanong ni Shahriyar, ‘at nang huli kitang makita’y namumutla ka’t namimighati, samantalang ngayon ay maayos ang anyo mo’t panatag?’

‘Hinggil sa aking pamimighati,’ tugon ni Shahzama, ‘ay masasabi ko ang dahilan, ngunit hindi ko maibubunyag ang ugat ng aking nabagong kondisyon. Alam mong matapos kong matanggap ang iyong paanyaya ay naghanda ako at nilisan ang aking lungsod; subalit nakaligtaan ko ang perlas na handog ko sa iyo, at nagbalik ako sa palasyo. Doon sa aking sopa ay nakita ko ang aking asawang nakahiga’t yapak ng aliping itim. Kapuwa ko sila pinatay at pagkaraan ay nagtungo sa kaharian mo nang madilim ang isip at masukal ang loob.’

Nang marinig ang gayong pananalita, hinimok ni Shahriyar ang kapatid na isalaysay ang karugtong na pangyayari. At ikinuwento ni Shahzama sa kaniya ang lahat ng kaniyang nasilayan sa hardin ng Hari noong araw na iyon.

Nagulantang ngunit bahagyang nagduda si Shahriyar at nagwika: ‘Hindi ako maniniwala hangga’t hindi nakikita ng aking mga mata.’

‘Ihayag mo,’ wika ni Shahzama, ‘na ibig mong mangaso muli. Magtago ka rito sa piling ko, at masasaksihan mo ang aking nasilayan.’

Pagkaraan nito’y inihayag ni Shahriyar ang kaniyang mithing bumunsod para sa bagong paglalakbay. Lumisan ang mga hukbo palabas ng lungsod nang tangay ang mga tent, at sinundan sila ng hari. At makaraang humimpil siya nang matagal-tagal sa kampo ay iniutos niya sa kaniyang mga alipin na walang sinumang makapapasok sa tent ng Hari. Nagbalatkayo siya at nagbalik nang hindi namamalayan sa palasyo, at doon ang kaniyang kapatid ay naghihintay. Kapuwa sila umupo sa isa sa mga bintana na tanaw ang hardin; at makalipas ang ilang sandali’y lumitaw ang Reyna at ang kaniyang mga babae na pawang kasama ang mga aliping itim, at kumilos ayon sa pagkakalarawan ni Shahriyar.

Halos mabaliw sa nakita, winika ni Shahriyar sa kaniyang kapatid: ‘Iwaksi natin ang ating maharlikang kalagayan at maglibot sa daigdig hanggang matagpuan ang isa pang hari na may gayong kasiraang puri.’

Sumang-ayon si Shahzaman sa panukala, at lihim silang umalis at nagbiyahe nang maraming araw at gabi hanggang sumapit sila sa párang na malapit sa baybay. Nagpaginhawa sila sa bukál at umupo sa lilim ng punongkahoy.

Maya-maya’y dumaluyong ang dagat at lumitaw mula sa kailaliman ang itim na haliging halos umabot sa ulap. Sa labis na sindak ay umakyat sila sa punongkahoy. Nang makarating sa pinakatuktok  ay nakita nila ang jinnee na napakalaki, na may putong na baul sa kaniyang ulo. Nagtampisaw ang jinnee sa baybay at pagdaka’y lumakad palapit sa punongkahoy na lumililim sa magkapatid. Pagkaraan, nang makaupo sa lilim ng punongkahoy na lumililim sa magkapatid, ay binuksan niya ang baul, kinuha mula roon ang isang kahon, na binuksan din niya; at mula sa kahon ay umahon ang isang magandang binibini na singningning ng araw.

‘Birhen at kapuri-puring dilag, na aking tinangay sa iyong gabi ng kasal,’ sabi ng jinnee, ‘iidlip muna ako.’ Inihilig niya ang ulo sa kandungan ng dilag, at mabilis nakatulog.

Biglang tumingala ang babae at natanaw ang dalawang Hari na nasa tuktok ng puno. Marahan niyang iniangat ang ulo ng jinnee at ipinatong yaon sa lupa, saka sumenyas sa dalawa na waring nagsasabing, ‘Bumaba na kayo, at huwag matakot sa jinnee.’

Nagmakaawa ang dalawang Hari na hayaan silang magtago sa kung saan ligtas, ngunit tumugon ang dilag: ‘Kung hindi kayo bababâ ay gigisingin ko ang jinnee, at marahas niya kayong papatayin!’

Bumabâ ang magkapatid sa labis na takot, at biglang winika ng babae: ‘Tusukin ninyo ako ng inyong mga patalim.’

Napaurong sina Shahriyar at Shahzaman. Ngunit galit na inulit ng dilag: ‘Kung hindi ninyo susundin ang aking utos ay gigisingin ko ang jinnee.’

Dahil sa takot sa maaaring mangyari, pumayag ang magkapatid na halinhinan siyang kantutin.

Nang manatili sila hangga’t ibig ng dilag ay bumunot ito ng malaking kalupi mula sa kaniyang bulsa, at hinugot doon ang siyamnapu’t walong singsing na tinuhog ng isang bagting. ‘Ang mga may-ari nito,’ halakhak ng babae, ‘ay kinalugdan ako sa ilalim ng sungay ng hunghang na jinnee na ito. Kung gayon, ibigay ninyo sa akin ang inyong mga singsing.’

Ibinigay ng magkapatid ang kani-kaniyang singsing.

‘Ang jinnee na ito,’ dagdag ng dilag, ‘ay tinangay ako sa gabi ng aking kasal at ibinilanggo pagkaraan sa kahon na ipinaloob niya sa baul. Ikinandado niya ang baul sa pamamagitan ng pitong susi at inilagak yaon sa pusod ng humahalihaw na dagat. Ngunit hindi niya alam kung gaano katuso ang mga babae.’

Napahangà ang dalawang Hari sa kaniyang kuwento, at winika sa isa’t isa: ‘Kung ang ganitong bagay ay nangyayari sa makapangyarihang jinnee, ang aming kamalasan ay sadyang napakagaan.’ At nagbalik sila sa lungsod.

Nang sandaling makapasok sa palasyo, ipinabitay agad ni Haring Shariyar ang kaniyang asawa, kapiling ang mga babae at aliping itim. Pagkaraan ay ginawa niyang kaugalian na kumuha ng birheng pakakasalan para makasaping sa gabi, at patayin ito pagsapit ng umaga. Ipinagpatuloy niya ang ganitong gawi sa loob ng tatlong taon, hanggang umangal ang mga tao, na ang ilan ay tumakas palabas ng bansa kasáma ang kanilang mga anak na dalaga.

Dumating ang araw nang maglibot sa lungsod ang Vizir para maghanap ng birhen na laan sa Hari ngunit wala siyang matagpuan. Dahil takot magalit ang Hari, nagbalik siya sa bahay nang mabigat ang loob.

May dalawang dalaga ang Vizir. Ang nakatatanda ay tinawag na Shahrazad, at ang nakababata’y si Dunyazad. Taglay ni Shahrazad ang maraming tagumpay, at bihasa sa karunungan ng mga makata at alamat ng mga sinaunang hari.

Napansin ni Shahrazad ang pagkabalisa ng kaniyang ama, at tinanong ito kung ano ang bumabagabag sa kaniyang loob. Inilahad ng Vizir ang kaniyang kalagayan sa dalaga, at tumugon ang babae: ‘Ipakasal ako sa Hari: mamamatay ako at magiging ransom para sa mga dalagang Muslim, o kaya’y mabubuhay at magiging sanhi ng kanilang paglaya.’

Mataos siyang nanikluhod laban sa gayong panganib; ngunit nakapagpasiya na si Shahrzad, at hindi susuko sa amuki ng kaniyang ama.

‘Iwasan,’ sabi ng Vizir, ‘na sapitin ang kapalaran ng asno sa pabula.’

Advertisements

“May Babaeng Naghihintay sa Akin,” ni Walt Whitman

salin ng “A Woman Waits for Me,” ni Walt Whitman.
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo.

May Babaeng Naghihintay sa Akin

May babaeng naghihintay sa akin—taglay niya ang lahat, walang pagkukulang,
Ngunit kulang ang lahat, kung wala ang pagtatalik, o kaya’y kung kulang
ang umedad ng tamang lalaki.

Taglay ng sex ang lahat,
mga láwas, kaluluwa, pruweba, puresa, delikadesa, resulta, promulgasyon,
awit, utos, kalusugan, dangal, hiwagang maternal, gatas na seminal;
Lahat ng pag-asa, benepisyo, handog,
Lahat ng silakbo, pag-ibig, kagandahan, tuwa ng lupain,
Lahat ng gobyerno, hukom, diyos, sinundang tao ng lupain,
Bihag sila ng sex, bilang bahagi ng sarili, at ng katwiran ng sarili.

Di nahihiya, ang lalaking kilala ko at kinikilala ay batid ang linamnam ng sex,
Di nahihiya, ang babaeng batid ko at kinikilala ay tanggap ang taglay niya.

Ngayon ay lalayô ako sa mga walang tinag na babae,
Makikipisan ako sa kaniyang naghihintay sa akin, at sa mga babaeng
maiinit ang dugo at sapat para sa akin;
Nakikita kong nauunawaan nila ako, at hindi ako itinatakwil;
Nakikita kong karapat-dapat sila sa akin—ako ang magiging malakas na bana
ng mga babaeng ito.

Sila ay hindi mababà kaysa akin,
Nasunog ang kanilang mukha sa maningning na araw at hihip ng simoy,
Taglay ng kanilang lamán ang matandang dibinong lambot at tatag,
Alam nilang lumangoy, gumaod, sumakay, mambuno, tumudla, tumakbo,
sumapol, umatras, sumulong, sumalungat, ipagtanggol ang sarili,
Sila ang sukdulang bunga ng sariling pagpapagal—sila ay panatag, malinaw,
hawak ang sarili.

Hahatakin ko kayong palapit sa akin, o mga babae!
Hindi ko kayo mapawawalan, gagawa ako ng mabuti sa inyo,
Ako ay para sa inyo, at kayo ay para sa akin, hindi lámang para sa akin,
bagkus sa kapakanan ng iba;
Nakabalot sa inyong paghimbing ang mga dakilang bayani at makata,
Ayaw nilang mapukaw sa hipo ng sinumang tao kundi sa akin lámang.

Tanging ako, o mga babae—Ako ang lumilikha ng sariling landas,
Ako ay mahigpit, matalas, malaki, at di-mabubuyo—ngunit mahal ko kayo,
Hindi ko kayo sasaktan nang higit sa kinakailangan ninyo,
Isinasalin ko ang mga bagay para magsimula ng mga anak na angkop
sa Mga Estadong Ito—idiniriin ko ang mababagal, magagaspang na láman,
Inihanda ang sarili sa magaganap—nakinig ako sa mga panambitan,
Hindi ako makaaatras hangga’t hindi nailalagak ang matagal nang naipon
sa aking kalooban.

Sa pamamagitan ninyo ay naipaaagos ko ang mga sinikil na ilog ng sarili,
Ibinabalabal ko sa inyo ang laksang taong darating,
Sa inyo ay pinasisibol ko ang pinakamamahal sa akin at sa America,
Ang mga patak na dinalisay mula sa inyo ay lalagong mabagsik at atletikong
dalaga, bagong artista, musiko, at mang-aawit,
Ang mga sanggol na ipinagbuntis ninyo ay magsisilang din ng kanilang anak,
Hihingin ko ang mga perpektong tao mula sa aking mga ginugol na pag-ibig,
Inaasahan ko na magsasanib-sanib sila, gaya ng pagsasanib natin ngayon,
Bibilangin ko ang mga bunga ng rumaragasang ulan ng mga ito,
gaya ng pagbilang sa mga bunga ng rumaragasang ulang bigay ko ngayon,
Hahanapin ko ang mapag-arugang sibol mula sa pagsilang, búhay, kamatayan,
inmortalidad, na mapagkandili kong itinatanim ngayon.

Puri, ni Ribka Sibhatu

Salin ng tulang tuluyang “Verginità” ni Ribka Sibhatu mula sa Eritrea.
Salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo mula sa Filipinas.

Napakahalaga sa paningin ng magiging esposa ang kaniyang birhinidad. Sa aming tradisyon, kapag ang ikakasal na babae’y hindi na birhen, isang araw pagkalipas ng kaniyang kasal ay ibinabalik namin siya sa tahanan ng kaniyang magulang, habang nakasuot ng woncio, at nakasakay sa likod ng buriko. Itinuturing iyon na pagkayurak ng dangal ng buong pamilya. Noong panahon ng digma, tumatakas ang mga tao mulang kalungsuran tungong kanayunan. Kailangan mong magsakripisyo upang makaangkop, gaya ng pagpapasan ng dalawampung litro ng tubig, kahit na ang balón ay dalawampung kilometro ang layo ng pinag-iigiban. Noong 1981, naging bakwet ako sa Adi Hamuscté, may dalawampung kilometro ang layo mula sa Asmara. Dumating isang hápon ang makisig na kabataan at apat na matandang lalaki at nagtungo sa bahay na aking tinutuluyan, at ipinaliwanag na ang binatang ngayon ko lamang nakita ay nais akong pakasalan. Kamakalawa, ani binata, ay minalas siyang matuklasan na hindi na básal ang kaniyang esposa. Kung papayag ang aking ama, at tatanggihan ko ang kanilang panukala, itataya ko ang sarili na magpakasal, o kung hindi’y isusumpa ng aking ama. Ang sumpa ng magulang ang kinasisindakan ng sinumang anak. Biglang sumilang sa aking diwa ang ganito: ihayag na ako mismo’y nakaranas mayurakan ang puri! Hahayaan ko na kayong isaharaya ang reaksiyon ng aking ama, na sa paningin ng pamayanan, ay nadungisan ang dangal. Tumalikod at tahimik na lumakad palayo sa aming bahay ang binata upang ipagpatuloy ang paghahanap ng isang birhen.

Kapag mahal ng babae ang lalaki, ni David Lehman

KAPAG MAHAL NG BABAE ANG LALAKI

Salin ng “When a Woman Loves a Man” ni David Lehman.
Salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo.

Pag sinabi ng babae na margarita, nais niya’y daiquiri.
Pag sinabi ng dilag na mapangarapin, nais niya’y maliksi.
At pag winika niyang, “Ayaw na kitang kausapin pa,”
nangangahulugan ito ng, “Yakapin mo akong nakatalikod
habang nagtatampo’t nakatanaw sa tabi ng bintana.”

Dapat batid iyan ng lalaki.

Pag iniibig ng lalaki ang babae, nasa New York ang una at nasa Virginia
ang ikalawa o siya’y nasa Boston, nagsusulat, at ang babae’y
nasa New York at nagbabasa, o ang babae’y nakasuot ng suweter
at itim na salamin sa Balboa Park, samantalang ang lalaki’y
nangangalahig ng mga dahon sa Ithaca
o nagmamaneho ang lalaki pa-East Hampton at ang babae’y
nagmamaktol sa may bintana habang nakatitig sa lawa
na ang regata ng samot-saring layag ay naglalandas
habang ang lalaki’y naipit sa trapik sa Long Island Expressway.

Pag mahal ng babae ang lalaki, ngayon ay ala-una y diyes ng umaga’t
natutulog ang babae at nanonood ang lalaki sa iskor ng mga bola
at ngumangata ng pretzel, tumutungga ng lemonada
at dalawang oras pagkaraan, gigising ang lalaki at susuray sa kama
na kinaroroonan ng babaeng nahihimbing at napakainit.

Pag sinabi ng babaeng bukas, ang totoo’y tatlo o apat na linggo.
Pag sinabi ng babaeng, “Ako na naman ngayon ang pinag-uusapan,”
hihinto sa pagsasalita ang lalaki. Darating ang matalik na kaibigan
ng babae at magwiwikang, “May namatay ba?”

Pag iniibig ng babae ang lalaki, sabay silang lalangoy
nang nakahubad sa sapa
isang araw sa maningning na Hulyo
na ang tunog ng talon ay gaya ng hagikgik
ng tubig na dumadaloy sa makikinis na batuhan,
at wala ni isang banyaga sa uniberso.

Malalaglag ang mga hinog na mansanas sa kanila.
Ano pa ang magagawa nila kung hindi kumain?

Pag sinabi ng lalaking, “Naghuhunos ang ating panahon,”
tutugon ang babae ng, “napakaorihinal naman iyan,”
na tuyot gaya ng martini na nilalagok ng lalaki.

Mag-aaway sila sa lahat ng panahon
Nakatutuwa
Ano ang utang ko sa iyo?
Magsimula tayo sa paghingi ng paumanhin
OK, pasensiya na, buratsero.
Itataas ang senyas na nagsasaad na, “Tawa!”
Tahimik ang pelikula.
“Kinantot ako nang di nahagkan,” wiwikain ng babae,
“at masisipi mo ako hinggil diyan,”
na kahanga-hanga ang tunog sa puntong pa-Ingles.

May taon na naghiwalay sila nang pitong ulit at nagbantang
gagawin muli iyon nang siyam na beses.
Pag mahal ng babae ang lalaki, ibig ng babaeng sunduin siya
ng lalaking nakadyip sa paliparan sa banyagang lupain.
Pag mahal ng lalaki ang babae, naroon siya. Hindi maiinis
ang lalaki kung mabalam nang dalawang oras ang babae
at ni walang laman ang loob ng refrigerator.

Pag mahal ng babae ang lalaki, nais ng babaeng manatiling gising.
Tila batang umiiyak ang babae
sa takipsilim dahil hindi niya ibig magwakas ang araw.
Pag mahal ng lalaki ang babae, tititigan niya ang babae sa kaniyang
pagtulog, at mag-iisip:
gaya ng magdamag sa buwan, ang paghimbing sa minamahal.
Isang libong alitaptap ang kumikindat sa lalaki.
Kumokokak ang mga palaka gaya ng seksiyon ng mga bagting
sa orkestra na nag-eensayo.
Lumalaylay ang mga bituin gaya ng mga hikaw na hugis-ubas.

"Babae sa may bintana" (1925), pintura ni Salvador Dali.

"Babae sa may bintana" (1925), pintura ni Salvador Dali.

Soledad, ni Angela Manalang Gloria

salin ng tula ni Angela Manalang Gloria.
salin sa eleganteng Filipino ni Roberto T. Añonuevo

SOLEDAD

Isang sakrilehiyo, sigaw ng mga kapitbahay,
Kung paano niya binasag ang bawat liníb
Upang papasukin ang suwail. Hindi nila maarok
Kung paanong ang babaeng hinubog ng dangal
At nakasilid sa kristal na pangarap ay iwinaksi
Ang kapita-pitagang panahon, o kung bakit
Tinalikdan ang buhay na hitik sa alak at tinapay
Para sa sandaling kabaliwan sa piling ng lalaki.
Hindi naupos ang alingawngaw ng eskandalo.

Ngunit walang nakakutob sa kariktang matatamo
Ng katedral ng kaniyang kaluluwa na pinaliliyab
Ng pagnanasa ng binata, o iniwan siya ng lalaking
Nakasilid sa awreola ng apoy . . .
Nang walang makita kundi ang mga aguhang sunog,
Isinumpa ng bayan ang dalagang umibig nang lubos
At nabatid ang kaniyang langit sa pusod ng dilim.

La Source or Die Quelle (1868) ni Gustave Courbet.

La Source or Die Quelle (1868), oleo sa kambas ni Gustave Courbet

Hormonal Imbalance

May nagbabago sa sarili mo, at nagising ka na lamang na waring napakabigat ng katawan at napakalapad ng higaan. Pagod na pagod ka, gayong hindi ka naman nagsaka ng bukid, bagkus nanood lamang ng telebisyon o kaya’y nagbasa ng magasin. Tumataba ka nang di-inaasahan, at ang sikmura’y tila masikip kompara sa dapat asahan. Hindi mo maunawaan kung bakit ang langitngit ng pinto ay nakahihindik, ang halakhak ng mga paslit ay nakatutulig, ang kalansing ng kutsarang nahulog sa sahig ay nakayayanig. Tumalas bigla ang iyong pandinig, at pambihira ang iyong pagdama. Dumadapyo ang simoy sa iyong balát at pakiramdam mo’y may yumayakap sa iyong estrangherong multo. Mayayamot ka sa sinumang tumabi sa iyo, at wari mo’y lahat ng nilalang sa daigdig ay biglang pumangit o umaskad o bumantot. Mauuhaw ka, at lalagukin mo ang isang pitsel ng malamig na tubig na parang tumutungga lamang ng tagay. Mawawalan ka ng ganang kumain kahit umaapaw sa mesa ang mga prutas o nagsisikip ang refrigerator sa ulam. Mabubuwisit ka sa iyong mister, na wika mo’y mabaho ang pawis kahit siya’y bagong paligo at nagwisik ng cologne. Minsan, pumasok ka sa banyo at nang maliligo na’y inakala mong iipitin ka ng mga pader o babagsak ang kisame, at malulunod sa shower. Iiyak ka nang iiyak. Iisipin mong bumibilis ang tibok ng iyong puso, napakainit ng katawang parang sinisilaban kung hindi man iniihaw, at pawis na pawis ka kahit napakalamig ng silid. Nang magpakonsulta ka sa ospital, ipinayo ng doktor ang matagal mo nang alam: uminom ng kispirin at yakapsule. At ikaw ay napaluha, napaluha na parang bata, habang kumikindat ang iyong kabiyak na sa iyo’y nakatanaw.

Ang Hilig ng mga Lalaki

Salin ng tulang “What Men Want” ni Laura McCullough
Salin sa Filipino ni Roberto T. Añonuevo

ANG HILIG NG MGA LALAKI

Hindi naman ito misteryo. Tsupain lamang.
Kausapin ang sinumang lalaki na maluwag
magkukuwento sa iyo ng mga usapang barako,
at aamin siya. Kainin. Tsupain siya.
Makipaghuntahan sa aling pangkat ng babae
at kukumpirmahin nila ang katotohanan.
Pagkatapos sumang-ayon, magbibiro sila
hinggil sa pagkaubos ng dugo sa utak,
at aastang nakaamoy ng mga bayag na hindi
lamang angkin ng mga lalaki. Makipag-usap
sa mga lalaki nang mag-isa, o may kapares;
magiging tapat sila, at waring magugulat,
at pabulong na magwiwika para maglingid.

Ang binatilyong isinusupot ang iyong pinamili,
ang matandang lalaking naghahatid ng pizzang
hindi mo na kayang iluto, ang kabataang kawal
na galing sa Iraq at kuyom ang kaniyang betlog,
ang anak na lalaki ng iyong kapitbahay
na sabik sumama hangga’t makakaya niya:
ngitian sila, anuman ang kanilang sabihin
hinggil sa mga anyo ng ngiti at panunupil.
Hipuin sila, at kung makalulusot ka,
halikan sila, halikan nang halikan silang lahat,
magpaalam, mangumusta, sa lahat ng publikong
pagtitipon na libre ang beso-beso, at bumulong
ng mga salitang hindi ginagamit na hudyat
sa kanilang mga kapisanan sa mga kahuyan.
Magsimula sa salitang misteryo. Huwag huminto.

"Pagpapalayas kina Eba at Adan sa Paraiso," ni Paul Gustave Doré

"Pagpapalayas kina Eba at Adan sa Paraiso," ni Paul Gustave Doré